Obecne antybiotyki stosowane w praktyce klinicznej, oprócz neutralizowania docelowych patogenów, szkodzą także zdrowym bakteriom jelitowym. Zaburzenie mikrobiomu jelitowego ma toksyczny wpływ na wątrobę, nerki i inne narządy. Jest to kwestia do rozwiązania. Naukowcy odkryli lolamicynę, kandydat na antybiotyk, który w badaniach przedklinicznych okazał się skuteczny przeciwko infekcjom Gram-ujemnym bez wpływu na zdrowy mikrobiom jelitowy. Stanowi to dowód na to, że antybiotyki zabijające drobnoustroje chorobotwórcze, a jednocześnie oszczędzające pożyteczne bakterie w jelitach, można opracować w leczeniu zakażeń Gram-ujemnych. Daje nadzieję na rozwiązanie problemów związanych z masowym atakowaniem bakterii Gram-ujemnych. Zanim jednak osiągnie etap zastosowania klinicznego, potrzebne są lata dalszych badań.
Większość antybiotyki ukierunkowane wyłącznie na bakterie Gram-dodatnie lub nacelowane zarówno na bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne. Niektóre antybiotyki specyficzne dla bakterii Gram-ujemnych (bakterie Gram-ujemne mają podwójną warstwę ochronną w ścianie komórkowej, co utrudnia ich zabicie) zabijają także pożyteczne bakterie Gram-ujemne w jelitach. Stwierdzono, że powstałe w ten sposób zaburzenia w mikrobiomie jelitowym mają toksyczne/niekorzystne działanie, szczególnie na wątrobę i nerki. Stąd potrzeba opracowania antybiotyków, które mogłyby selektywnie zabijać bakterie chorobotwórcze, oszczędzając te pożyteczne. Jak podano w niedawnym artykule badawczym, naukowcy opracowali jeden z takich antybiotyków, zwany lolamicyną, który, jak stwierdzono, selektywnie atakuje patogenne bakterie Gram-ujemne, oszczędzając jednocześnie korzystne.
Lolamicyna jest inhibitorem szlaku Lol (lokalizacji lipoprotein), systemu transportu lipoprotein występującego wyłącznie u bakterii Gram-ujemnych, który różni się genetycznie od bakterii chorobotwórczych i pożytecznych.
W hodowli komórkowej nie miał zauważalnego wpływu na bakterie Gram-dodatnie. W wyższych dawkach neutralizował do 90% wielolekoopornych izolatów klinicznych E. coli, K. pneumoniae i E. cloacae.
Doustne podanie lolamicyny myszom z lekooporną posocznicą lub zapaleniem płuc uratowało 100% myszy z posocznicą i 70% myszy z zapaleniem płuc. Co więcej, podawanie lolamicyny nie doprowadziło do żadnej drastycznej zmiany w składzie taksonomicznym bakterii w mikrobiomie jelitowym myszy w trakcie trzydniowego leczenia lub następującego po nim 28-dniowego powrotu do zdrowia.
Wyniki przedklinicznych badań na zwierzętach są zachęcające i dają nadzieję na rozwiązanie problemów związanych z masowym atakowaniem bakterii Gram-ujemnych. To dowód na to, że można rozwijać koncepcję antybiotyki które selektywnie celują w szkodliwe bakterie Gram-ujemne, jednocześnie oszczędzając mikrobiom jelitowy przed wszelkimi niekorzystnymi skutkami. Jednak potrzebne są lata dalszych badań, aby rozszerzyć te ustalenia.
***
Referencje:
- Muñoz, KA, Ulrich, RJ, Vasan, AK i in. Gram-ujemny, selektywny antybiotyk, który oszczędza mikrobiom jelitowy. Natura 630, 429–436 (2024). Opublikowano: 29 maja 2024 r. DOI: https://doi.org/10.1038/s41586-024-07502-0
- University of Illinois Urbana-Champaign 2024. Wiadomości badawcze – Nowy antybiotyk zabija bakterie chorobotwórcze, oszczędzając zdrowe mikroorganizmy jelitowe. Opublikowano 29 maja 2024 r. Dostępne pod adresem https://news.illinois.edu/view/6367/668002791
***
